Сағындық Ниетуллаевтың туўылғанына 70 жыл

 

Сағындық Ниетуллаевтың туўылғанына 70 жыл

Өткен XX әсирдиң 80-жылларынан баслап қубла Арал бойы ҳәм Әмиўдәрьямыздың қуярлығындағы оғада қыйын экологиялық, экономикалық, социаллық ҳәм басқа да тараўларды раўажландырыўда минсиз мийнет ислеген Сағындық Ниетуллаевтың шайыршылық, жәмийетлик ҳәм мәмлекетлик хызметлери туўралы заманласларының айырым пикирлери келтирилген әдебиятшы Жанызақ Есеновтың «Нөсер талант» атлы китабында «Сүйикли Қарақалпақстанымыздың уллы байтереги болған Пиржан Сейтов, Наў­рыз Жапақов, Матеке Жуманазаровлардаң ке­йин узақ жыллар даўамында үлкемиздиң ҳәр тәреплеме раўажланыўына салмақлы үлесин қосқан устазымыз Қәллибек Камалов:

... «Сағындық халқымыздың тарийхындағы уллы тулғалардың бири. Өйткени, ол өзи туўыл­ған шаңарағында айырықша илимин, тәлим-тәрбия  алмаса да, үлкен шайыр ҳәм илимпаз, мәмлекетлик ғайраткер болып өсип шығыўы, оның жеке интә-жигериниң, өзинше ақыл-парасат бийигине  көтерилиўиниң жемиси болды. Порлытаўда туўылып, әпиўайы балықшы  шаңарағынан шығып уллы рус тилин ҳәм әдебиятын, мәдениятын билиўге умтылыўы, оған айырықша қызығыўы сол халықтың илимин ийелеўге интасы жас жигиттиң даналыққа қол созыўы еди.

Ҳақыйқатында, рус тили ҳәм әдебияты инс­титутына кирип билим алыўы С.Ниетуллаевқа көп нәрселерди берди. Жәҳән илими менен мәдениятын  ийелеўге жол ашты. Ол жас­лайынан рус билими ҳәм илимин, мәдениятын өз бойына терең сиңириў арқалы қоспалы ҳәм қыйын илимлердиң бири болған юридикаға қарай жол алды. Мениңше, оның таланты ҳәм илимий дәрежеси болыўы, оны жоқарғы лаўазымларға қарай алып шықты ҳәм мәмлекетлик ғайраткер сыпатында бийикке көтерди. Юридика менен терең шуғулланып, илим докторы дәрежесине шекем жетисиўи шын мәнисиндеги сөз зергери болыўын тәмийинледи, оның лирикасына даналық бағышлады ҳәм қарақалпақ поэзиясында ҳеш кимге усамайтуғын өлмес дөретпелер жазып қалдырды»-деп көрсетти.

Сағындық Ниетуллаев 1948-жылы 31-март­та Мойнақ районы, Порлытаў аўылында туўылды. 1963-1964-оқыў жыллары Порлытаў аўылындағы орта мектептиң 8-класында оқып атырған ўақтында сол мектепте муғаллим болып иследим ҳәм устаз-шәкирт болып жасадық. Ол орта мектепти питкергеннен кейин Ташкенттеги Республикалық рус тили ҳәм әдебияты педагогикалық институтына кирип, оны 1971-жылы жақсы баҳалар менен тамамлады, ал 1985-жылы Ташкент мәмлекетлик университетиниң юридика факультетин питкерди. 

Ол мийнет жолын 1971-жылы Мойнақ ра­йонындағы орта мектепте муғаллим болыўдан баслады, соңынан районлық комсомол комитетинде бөлим баслығы болып иследи. Мен 1965-1975-жыллары Қарақалпақстан областлық комсомол комитетиниң секретары, Шоманай районлық атқарыў комитетиниң баслығы лаўазымларында ислеп, 1975-жылы Мойнақ ра­йонлық партия комитетиниң биринши секретары болып сайландым ҳәм Сағындықтың саўатлылығын, ис-уқыбын есапқа алып, ра­йонлық партия комитетине жумысқа алдым, соңынан мениң жәрдемшим болып минсиз жумыс иследи. Усы ўақытларда районның социаллық-экономикалық раўажланыўына кең көлемли жумысларды, әсиресе, Арал теңизи жағалаўында халқымыз ушын дем алыў, теңизге шомылыў, катерлерде саяхат жумысларын шөлкемлестирдик, нәтийжеде жаз айларында Мойнаққа Өзбекстанымыздың орайы Ташкент қаласы, басқа да регионлардан көп пуқараларымыз келди. Олардың барып келиўине қолайлықлар туўдырылды. Мойнақ қаласында аэровокзал жайы салынды, Ташкент-Нөкис-Мойнақ маршруты бойынша Як-40 самолётлары қойылып ҳәм олардың ушып қоныўына қолайлы жағдайлар дүзиў ушын таза полосалар салынды.

1978-жылдың июнь айынан баслап мен Қарақалпақстан областлық партия комитетиниң секретары болып жумысқа өттим. Сол ўақытлары Өзбекстан Республикасы Минис­трлер Кеңеси Ислер басқармасында Қарақалпақстаннан бир қәниге ислеўи керек еди. 1979-жылы усы лаўазымда ислеўге Сағындықтың терең билимин, ой-өрисин, алған ис-тәжирийбелерин есапақа алып, Ислер басқармасы шөлкемлестириў бөлимине аға-референт лаўазымына жумысқа өтти. Соңынан 1979-1985-жыллары  Өзбекстан Республикасы Орайлық партия комитетиниң инструкторы, 
1985-1986-жыллары Қанлыкөл районлық партия комитетиниң биринши секретары, 1988-жыл сентябрден баслап Нөкис қалалық партия комитетиниң биринши секретары лаўазымларын атқарды. 1988-жылы декабрьде Қарақалпақстан Республикасы Министрлер Кеңесиниң баслығы болып тайынланды.

С.Ниетуллаев 1989-жылы Қарақалпақстан областлық партия комитетиниң биринши секретары лаўазымына сайланды. 1991-жылдан баслап республика көлеминде түрли жуўапкерли лаўазымларды атқарды. Ал, 2003-жылдың январынан өмириниң ақырына шекем Қарақалпақстан Республикасы кәсиплик аўқамлары Кеңесиниң баслығы лаўазымларында иследи.

С.Ниетуллаев жоқарыдағы жуўапкерли лаўазымларда ислеген дәўиринде Қарақалпақстан Республикасының социаллық-экономикалық раўажланыўына салмақлы үлесин қосып, өзиниң хадал нийетли, талапшан, билимли, шебер шөлкемлестириўшилик қәбилиетине ийе басшы сыпатында өзин халқымызға танытты, Қарақалпақстан ҳуқық таныў илиминиң қәлиплесиўине ҳәм раўажланыўына салмақлы үлесин қосты, усы тараў бойынша бир неше көлемли монография, оқыўлық ҳәм изертлеўлердиң авторы.

Өзбекстан Республикасының Конститу­циясын, Қарақалпақстан Республикасының Конституциясын арнаўлы дүзилген группалар  қурамында жазыўға ҳәм сол ўақыттағы Өзбекстан Республикасы Жоқарғы Кеңесиниң депутаты сыпатында  оны қабыл етиўге тиккелей қатнасты.

Ол өз үстинде, әсиресе, поэзия саласында тынымсыз ислеўиниң нәтийжесинде бүгинги қарақалпақ лирикасын философиялық терең ойларын, жоқары адамгершилик, гуманизм менен байытты, лирикамызда жаңа формаларды енгизди. Усы бағдарда 1975-жыл­дан баслап, «Гүлзар», «Мен саған ашықпан», «Тәғдир», «Өмир жолы», «Өмир ҳаққында ойлар», «Қәдириң де, қымбатың да өз елиңде», «Исеним», «Ўатаным, сен жанымның ишиндесең», «Жақсы тилек», «Елим мениң», «Усы елдиң перзентимен», «Ғәрезсизлик ҳаққында дәстан», «Бахытлы болың» атамасындағы китаплары баспадан шығарылып, оқыўшыларға инәм етти ҳәм олардың көпшилигиниң сүйип оқыйтуғын лирикасына айналды. 

Тосаттан келген сум әжел өз алдына тәбе болған оны 66 жасында арамыздан алып кетти. Деген менен «орнында бар оңалар» дегендей, өмирлик жолдасы Тамара Сейтжанова, перзентлери Бердақ, Бахадыр, Бахтияр үлкемиздиң социаллық-экономикалық тараўларында үлгили мийнет етип, он ақлықлары менен бирге Сағындықтың руўхын шад етип атыр.

Егерде ол ҳәзир арамызда болғанда өзиниң 70 жыллық торқалы тойын қәдирдан шаңарағы, соңғы хызмет ислеген жәмәәти ҳәм халқы менен бирге белгилеген болар еди.

Жыллар өтеди, ҳәзирги бизлер жасап атырған сүйикли Өзбекстанымызда, Қарақалпақстанымызда Сағындық Ниетуллаевтың жоқары инсаныйлық келбети менен шайыршылығы, илимий дөретиўшилик жолы бизден соңғы әўладлар тәрепинен де үйрениледи ҳәм оларға қандай из қалдырғанлығын терең түсинеди.

 

Сағындық Ниетуллаевтың туўылғанына 70 жыл

 

Қайыпберген  Юсупов,

Мийнет нураныйы, Қарақалпақстан Республикасына

хызмет көрсеткен мәденият хызметкери.

  

Дерек: «Еркин Қарақалпақстан» газетасы

скачать dle 10.6фильмы бесплатно



  • 28-03-2018, 11:04 |
  • 410