Саза журналынан: Ҳаялды тыңлаў керек пе?

Мағлыўматлар «Саза» журналының сайтынан алынды.

  

Көпшилигиңиз мына гәпти еситкен болсаңыз керек: «Ҳаялыңды тыңла, бирақ айтқанын керисинше исле». Тийкарында, бул сөзди дурыс түсинип билиўимиз керек. Яғный, бул гәп айырым жағдайларға ғана қарата айтылған. Мәселен, ҳаялың сениң алдыңа қандай да бир мақсет қойса, оның айтқанын тыңлама, яғный ер адам ҳаялының емес, ал өзиниң мақсетлерине жетисиўи тийис. Бирақ, бул ҳаялыңның ҳеш қашан айтқанын ислеме дегени емес. Егер ҳаялың «Маған қызыл көйлек алып бер» десе, сен оған қарасын алып берсең, дурыс бола ма?

Ер адам өмирлик мақсетин өзи белгилеўи керек, ол ҳаялының сценарийинде болмаўы лазым. Қашан «Ҳаялыңды тыңла, бирақ айтқанын керисинше исле» көрсетпеси надурыс? Сен өз алдыңа мақсет қойсаң, ал ҳаялың саған сол мақсетке ерисиўиңде жол-жоба көрсетсе, оған әлбетте әмел ет. Өйткени, ер адам жүз берип атырған жағдайды ҳаялдай болып анық көре алмайды. Соның ушын да, ер адамның ең жақсы кеңесгөйи – оның ҳаялы. Демек, ҳаял адамды қашан тыңлаў керек екен? Алдыңа мақсет қоярда емес, ал оған ерисиў процесинде. Усыны умытпаң!

 

ҚАЙТАР ДҮНЬЯ

Биз ҳеш қашан, ҳеш кимди қараламаўымыз, жаманламаўымыз керек. Ҳәттеки, биреў мәс болып, көшеде домалап жатса да оны қаралама. Өйткени, оның не ушын ишкенлигин билмейсең. Итибар бердиңиз бе, егер биз биреўдиң сыртынан унамсыз баҳа берсек, ондағы сол қәсийетлер өзимизге өте баслайды.

Және, егер сиз биреўди критикалай берсеңиз, арадан көп ўақыт өтпей тап сондай жағдайға өзиңиз де түсип қаласыз. Мәселен, «Пәленше деген нағыз ериншек, соның ушын да бәрқулла тарығып жүреди. Жумыс ислеп, пул тапқысы келмейди» десек, көп өтпей өзимиз де ақшадан тарығып қалыўымыз мүмкин.

Соның ушын да, ҳәмийше басқалар ҳаққында тек ғана жақсы нәрселерди ойла, унамлы тәреплерин көре бил. Егерде буның ҳеш илажы болмаса, жаманлама, жаман ойлама.

 

НЕ УШЫН КҮЙЕЎГЕ ПУЛЛАЙ ЖӘРДЕМ БЕРИЎГЕ БОЛМАЙДЫ?

Ҳаялы ҳеш қашан күйеўине ол қыйналған ўақтында материаллық жәрдем ямаса қарызға ақша бермеўи керек. Бундай жағдай ер адамның келешегине кери тәсир етеди. Сиз «Адамға қыйын жағдайда жәрдем бермеў – бул инсапсызлық, надурыс нәрсе» деп айтыўыңыз мүмкин. Ҳеш қандай да олай емес. Егер күйеўиңиз сизиң жәрдем бермегениңизге ашыўланса, ары келсе, сонда ғана оның еркеклик ар-намысының қай дәрежеде екенлигин, қолынан не нәрселер келетуғынлығын көресиз.

Сиз қанша жәрдем берсеңиз де, бәри бир ер адамның жағдайы жақсыланбайды. Ол жора-жолдасынан жәрдем алсын ямаса басқа бир илажын тапсын. Бирақ, ҳаялынан, қызынан яки ҳаялының төркининен емес. Ол ақша сораған ўақтында жәрдем бермесеңиз, сиз оған жақсылық ислеген боласыз. Егер қарыз берсеңиз, ер адам оны қайтарыўға қыйналып қалады. Өйткени, бундай ўақыядан кейин оның талабы келиспейтуғыны анық.

Усы ўақытқа шекем ҳеш бир дәўирде ҳаял адамның ақшасы ер адамға пайда келтирмеген, бахытлы етпеген. Әййем заманларда ҳаяллардан материаллық жәрдем алған еркеклерди «ғарғыс урған» деп атаған. Бундай ер адамның руўхый дүньясы төменлеп, әззилеп қалады. Сондай-ақ, оның талабы да келиспей баслайды. Сонлықтан, не нәрсе жүз берсе де, ҳаял адам ер адамға материаллық жәрдем бермеўи керек.

Улыўма айтқанда, ер адам ата-анасына, ҳаялына ямаса туўған-туўысқанларына емес, ал тек ғана өзине исенип жасаўы тийис.

 

ӘЗИРЕЙИЛ БАҒДАДҚА КЕЛГЕНДЕ…

Бағдад қаласындағы үлкен бир уламаның шәкирти кәрўан сарайда еки бийтаныс инсанның сөйлесип турғанлығын еситип қалыпты. Итибар берип қараса, олардың бири әжел периштеси Әзирейил қусайды. Әзирейил қасындағыға былай депти:

– Келеси ҳәпте мен бул жерден үш инсанды алып кетиўим керек.

Бул сөзди еситкен шәкирт қорыққанынан өзи тығылып турған мүйеште қыймылдамай тура берипти. Ҳәттеки, дем алыўға да жүреги батынбапты. Олар кеткеннен кейин шәкирт Әзирейил алып кететуғын үш адамның бирине айланбаў ушын қаладан бас алып кетиўге қарар етипти. Ол бир минутты да бос жибермей, устазының ең жүйрик тулпарын минипти де, Самарқандқа жол алыпты.

Тап усы ўақытта Әзирейил шәкирттиң устазы менен дусласып қалып, сәўбетлесе баслапты:

– Шәкиртиңиз қайда?

– Ол ҳәзир кәрўан-сарайда болса керек. Бағана оны сол жерге жумсаған едим. Шәкиртимде қандай жумысыңыз бар еди?

– Қызық, жүдә қызық, – деп ҳайран болыпты Әзирейил. – Мен оны еки күннен соң Самарқандтан алып кетиўим керек еди. Бул жерден Самарқандқа шекем төрт күнлик жол. Қалай үлгереди екен?

 

АҚЫЛЛЫ ЕШЕК ҲАҚҚЫНДА ГҮРРИҢ

Бурынғы өткен заманда бир дийқанның ешеги гөне қудықтың ишине түсип кетипти. Ийеси келип қараса, ешек даўысының барынша аңқырып атыр. Дийқан ешекти қалайынша шығарыў бойынша әдеўир бас қатырыпты ҳәм ең соңында мынандай жуўмаққа келипти: «Ешек қәйтсе де қартайып, өлейин деп тур. Бул гөне қудықты да бәри бир көмип таслаў керек еди». Ҳәм ол қоңсыларын көмекке шақырыпты. Соңынан, көплеп-көмеклеп қудықтың ишине топырақ ата баслапты.

Бул жағдайды көрген ешек дәслеп бар даўысы менен аңқырыпты да, соңынан бирден тоқтап қалыпты. Дийқан онлаған бел топырақ атып, қудықтың ишине үңилип қараса, жағдайды көрип ҳайран болыпты: ешеги арқасындағы топырақларды силкинип-силкинип, үстинен түсирип таслап, аяғы менен басқылап атыр екен. Бәршеси топырақты тез-тез қудықтың ишине ата баслапты. Ешек те үстиндеги топырақты түсирип таслап, жерди тепкилей берипти. Бир ўақытта гөне қудықтың иши топыраққа толып, ақыллы ешек аман-есен қутылып қалыпты.    

Биз жасап атырған материаллық дүньямыз да тап сол гүрриңдегиге уқсап кетеди. Бирақ, ол бизиң үстимизге топырақ емес, ҳәр қыйлы қыйыншылықларды жаўдырып турады. Бул қыйыншылықлардан қутылыўдың бирден-бир жолы – налынып отыра бермей, оларды үстимизден түсирип, тепкилеп таслаў ҳәм жоқарыға қарай өрлей бериў. Ҳәр бир машқала – бул өмиримиздиң бир текшеси. Егер биз машқалалардан дөреген қыйыншылықларға жеңилмесек, өзимиз астында қалып кетпесек – оларды текше сыпатында пайдаланып, ең терең деген қудықтан да шыға аламыз.

Ҳәмийше жүрегиңизди – жаманлықлардан, ақылыңызды – унамсыз пикирлерден тазалап барың. Әпиўайы болып жасаң. Өзиңиз көбирек жақсылық ислең де, бирақ басқалардан ҳеш нәрсе күтпең!

 

 

скачать dle 10.6фильмы бесплатно



  • 19-05-2018, 20:40 |
  • 440