Турақ жайға болған ҳуқық ҳәм миннетлемелер

Өзбекистан Республикасы Турақ жай кодексиниң 32-статьясында мүлк ийеси шаңарақ ағзаларының, сондай-ақ, оның менен турақлы жасап атырған пуқаралардың ҳуқық ҳәм миннетлемелери көрсетилген болып, онда жай, квартира мүлк ийесиниң шаңарақ ағзалары, сондай-ақ, оның менен бирге турақлы жасап киятырған пуқаралар, егер оларды көширип әкелген пайытта жазба рәўиште басқаша жағдай белгиленген болмаса, жайдағы, квартирадағы ханалардан ийеси менен теңдей пайдаланыўға ҳақылы.

Олар мүлк ийеси берген турақ жайға өзлериниң ержетпеген перзентлерин көширип әкелиўге ҳақылы, шаңарақтың басқа ағзаларын болса жай, квартира мүлк ийесиниң разылығы менен ғана көширип әкелиўи мүмкин. Бул шахслар жай, квартираның ийеси менен шаңарақлық мүнәсибетлерди тоқтатқан жағдайда да оларда турақ жайдан пайдаланыў ҳуқықы сақланып қалады. Жай, квартираның ийеси менен оның бурынғы шаңарақ ағзалары, сондай-ақ, оның менен турақлы жасап атырған пуқаралар арасында турақ жайдан пайдаланыў тәртиби тәреплердиң келисими менен белгиленеди.

Турақ жай ийесиниң шаңарақ ағзалары деп оның менен турақлы бирге жасап атырған ҳаялы (ери) ҳәм олардың перзентлери тән алынады. Ерли-зайыплының ата-анасы, сондай-ақ мүлк ийесиниң турақлы жасап киятырған шаңарақлы перзентлери, егер бурын бул ҳуқыққа ийе болмаған болса, тек өз-ара келисимге муўапық мүлк ийесиниң шаңарақ ағзасы деп тән алыныўы мүмкин.

Меншиклестирилген квартира яки жай ийесиниң ержетпеген шаңарақ ағзалары ҳәм турақ жайдың меншиклестирилиўине разылық берген шахслар ҳәм олардың улыўма мүлки бол­ған меншиклестирилген квартира ямаса жайға нызамда белгиленген тәртипте бирдей ҳуқықларға ийе болады ҳәм бирдей миннетлемелерди орынлайды.

Меншиклестирилген квартира яки жайды сатыў, алмастырыў, саўға етиў ямаса ижараға бериў ушын квартира яки жай ийесиниң ержетпеген шаңарақ ағзалары ҳәм квартира яки жайдың меншиклестирилиўине келисим берген шахслардың разылығы алыныў керек. Меншиклестирилген турақ жай ийесиниң ержетпеген шаңарақ ағзаларының мәплерин олардың ата-анасы, олар болмаған жағдайда болса қәўендерлик шөлкемлери қорғайды.

Жай яки квартираның ийеси, оның шаңарақ ағзалары, оның менен турақлы жасап атырған пуқаралар ҳәм бурынғы шаңарақ ағзасы ортасындағы турақ жайдан пайдаланыў ҳәм сарп­лан­ған қәрежетлердеги үлес муғдары ҳаққындағы келиспеўшиликлер суд тәртибинде шешиледи.

Нотариал тәртипте дүзилген турақ жай шәртнамасында сатыўшы ҳәм оның шаңарақ ағзаларының турақ жай дизиминен шығып кетиў мүддети көрсетилген болса, усы мүддет тамамланған күннен, мүддет көрсетилмеген болса, шәртнама дүзилген күннен баслап олар турақ жайдан пайдаланыў ҳуқықын жоғалтқан деп есапланады.

Улыўма пайдаланыўдағы турақ жайды қатнасыўшылар арасында олардың үлеслерине сай рәўиште бөлиўде өз алдына жасаў ханасынан басқа жәрдемши ханалар, өз алдына кириў-шығыў жоллары бар бол­ғанда яки турақ жайдың бир бөлегин тийислисинше қайта үскенелеў жолы менен ажыратыў имканияты бар болған жағдайда ғана даўа қанаатландырылыўы лазым.

 

А.БАЛТАБАЕВ,

Пуқаралық ислери бойынша Нөкис районлар аралық судының баслығы.  

Дерек: «Еркин Қарақалпақстан» газетасы

 

скачать dle 10.6фильмы бесплатно



  • 2-01-2018, 17:42 |
  • 273