Балықшылық тараўын раўажландырыў жолында

Балықшылық тараўын раўажландырыў жолында

Өзбекистан Республикасы Министрлер Кабинетиниң 2016-жыл 20-январьдағы «Республикада балықшылық тараўын раўажландырыў ҳәм балық өнимлерин ислеп шығарыў көлемин көбейтиў ис-илажлары ҳаққында»ғы қарарында халықты балық өними менен тәмийинлеў сыяқлы мәселелер айқын көрсетилген.
Усы бағдарда Қарақалпақстан Республикасында 2015-жылы 3410 тонна, оның 1375 тоннасы тәбийғый көллерден, 2035 тоннасы жасалма ҳәўизлерден аўланған болса, 2016-жылға балық аўлаў режеси 4500 тонна, оның 2300 тоннасы тәбийғый көллерден, 2200 тоннасы жасалма ҳәўизлерден аўлаў белгиленип, нәтийжеде 4504,6 тонна, сол есаптан 2142,2 тонна тәбийғый көллерден, 2362,4 тоннасы жасалма ҳәўизлерден аўланып, 2015-жыл менен салыстырғанда 1094,6 тонна балық артық аўланып, улыўма өсим 132,1 процентти қурады.
2016-жыл 6-майда Өзбекистан Республикасы Министрлер Кабинетиниң «Қарақалпақстан Республикасында балықшылықты раўажландырыў ҳаққында»ғы қарары қабыл етилип, сол жылы 11-майда усы қарарды әмелге асырыў бойынша қабыл етилген ис-режелер тийкарында Мойнақ районы ҳәкимияты жанынан «Мойнақ аквасанаат» мәмлекетлик унитар кәрханасы дүзилип, оған белгиленген тәртипте ра¬йон аймағында жайласқан, улыўма майданы 39280 гектар болған Жылтырбас, Судочье, Рыбачье тәбийғый көллери бекитилип, өткен жылдың жуўмағында 298,4тонна балық аўланып, жоқары көрсеткишлерге ерисилди.
Жоқарыдағы қарарда белгиленген балық аўлаўды раўажландырыў әмелиятын иске асырыўдағы унамлы жумыслар менен бир қатарда, орын алған кемшиликлерден тийисли жуўмақ шығарыў керек. Үлкемизде тәбийғый көллерден балық аўлаўшы 72 ижарашының 13 и, сол есаптан Елликқала, Беруний, Хожели, Қанлыкөл, Қараөзек, Мойнақ районларының ижарашылары өткен жылы бир килограмм да балық аўламаған, ал, 23 ижарашының ҳәр бири жыл даўамында бир тоннаға шекем ғана балық аўлаған.
Балықшылық әҳмийетине ийе тәбийғый көллерде, суў сақлағышларда елеге шекем браконьерлер тәрепинен нызамсыз балық аўлаў әмелге асырылып, балық қорларының азайыўына алып келмекте.
Магистраллық жолларда, базарларда ҳәм басқа да орынларда нызамсыз аўлан¬ған балықлар, еле де өсиўи керек болған майда балықлар алып келинип, сатылмақта.
Бул кемшиликлер тийкарынан балық аўлаўшы ижарашылардың, олардың жумысларына мониторинг жүргизиўши уйымлардың, районлық ҳәкимиятлар, ишки ислер бөлимлери, тәбиятты қорғаў бойынша қәнигелердиң жеткиликсиз дәрежеде ис жүргизиўинен болып отыр.
Жоқарыда көрсетилген кемшиликлерди есапқа алып, балықшылық хожалықлары объектлерин мелиорациялаў, каналларды, салмаларды, басқа да суў ағатуғын объектлерди турақлы түрде тазалап барыў, көллерге, ҳәўизлерге ағып баратуғын суўлар менен бирге балық шабақларының түсип, раўажланыўы нәтийжесинде балық өнимлериниң көбейиўине ерисиўимиз керек.
Әмиўдәрьяның қуярлығына түсетуғын ағын суўлардың турақлы болмаўы регионымыздағы гидрогеологиялық жағдайлардың турақсызлығына алып келмекте. Егер Тақыятас гидроузелиниң төменинде жайласқан көллерге, суў сақлағышларға 2016-жылы 2239,79 млн. м3 , сол есаптан Жылтырбас көлине 710,14 млн. м3 , Междуречье көлине 735,62 млн. м3, Судочье көлине 539,2 млн. м3 суў жиберилген болса, Междуречье, Жылтырбас көллери жағалаўларында қурылып атырған айланба дамбалардың толығы менен питкерилмеўи себепли 1148,4 млн. м3 суў басқа тәрепке ағып кетти.
Усы бағдарда регионымызда балықшылықты ҳәм аўыл хожалығының басқа да тараўларын раўажландырыў ушын биринши гезекте Әмиўдәрьяның қуярлығын ҳәр жыл сайын тийисли дәрья суўлары менен тәмийинлеў, Түслик Арал жағалаўында жайласқан көллер ҳәм суў сақлағышлар системасын басқарыў бойынша комплексли тәбиятты қорғаў бағдарламасы турақлы түрде әмелге асырылыўы керек.

Қайыпберген ЮСУПОВ,
Қарақалпақстан Республикасы Тәбиятты қорғаў
бойынша мәмлекетлик комитети консультанты


Мағлыўмат «Еркин Қарақалпақстан» газетасының рәсмий сайтынан алынды.

Фото: UZ24.uz
скачать dle 10.6фильмы бесплатно



  • 3-02-2017, 09:38 |
  • 338