Суд қәрежетлерин өндириў тийкарлары ҳәм тәртиби

Өзбекстан Республикасы Экономикалық процессуал кодексиниң 112-статьясына тийкар, суд қәрежетлери мәмлекетлик бажыдан ҳәм исти көриў менен байланыслы суд шығынларынан ибарат болады. Усы кодекстиң 113-статьясына тийкар мәмлекетлик бажы төлеў тийкарлары ҳәм тәртиби, оны төлеўди кешиктириў яки бөлип-бөлип төлеў, төлеўден азат етиў тәртиби, мәмлекетлик бажыны қайтарыў тәртиби нызам ҳүжжетлери менен белгиленетуғынлығы көрсетилген. Мәмлекетлик бажы нызам ҳүжжетлеринде белгиленген жағдайларда қайтарылыўы лазым. Суд ҳүжжетинде мәмлекетлик бажыны толық яки қысман қайтарыў ушын тийкар болатуғын ҳалатлар көрсетиледи. Мәмлекетлик бажы төленген, лекин судқа келип түспеген яки усы суд қайтарған даўа арзалары, апелляция, кассация яки бақлаў шағымлары бойынша ҳәм де мәмлекетлик бажыны толық яки қысман қайтарыў нәзерде тутылатуғын суд ҳүжжетлери бойынша мәмлекетлик бажыны қайтарыу суд тәрепинен берилген мағлыўматнама тийкарында әмелге асырылады.

         Өзбекстан Республикасы Экономикалық процессуал кодексиниң  118-статьясына тийкар, суд қәрежетлери исте қатнасыўшы шахслардың қанаатландырылған даўа атлаплары муғдарына сәйкес рәўиште олардың мойнына жүклетиледи.

       Ҳал қылыў қарары өз пайдасына шығарылған тәрепке ис бойынша қылынған барлық суд қәрежетлериниң орны, егерде басқа тәреп мәмлекетлик бажыны төлеўден азат етилген болсада усы басқа тәреп есабынан қапланады.

        Даўагер төлеўден белгиленген тәртипте азат етилген мәмлекетлик бажы, егер жуўапкер бажы төлеминен азат етилмеген болса, қанаатландырылған даўа атлаплары муғдарына сәйкуес рәўиште жуцўапкерден республика бюджети дәраматына өндириледи.

         Егер ис исте қатнасыўшы шахс тарепинен усы таипадағы даўалар ушын нызамда яки шәртнамада нәзерде тутылған даўаны судқа шекем шешиў (талапнама жибериў) тәртибин бузыў (талапнаманы жуўапсыз қалдырыў, талап етилген ҳүжжетлерди жибермеў) ақыбетинде жүзеге келген болса, суд истиң нәтийжесинен қәтий нәзер, суд қәрежетлерин сол шахстың мойнына жүклетиўге ҳақлы.

        Даўагердиң талаплары ол судқа мүрәжаат қылғанынан соң жуўапкер тәрепинен ықтыярый рәўиште қанаатландырылса, суд қәрежетлери жуўапкердиң мойнына жүклетиледи

       Егер даўагер тәрепинен билдирилген неустойканы өндириў ҳаққындағы талап тийкарлы болып, бирақ оның муғдары нызам ҳүжжетлеринде белгиленген ҳукктан пайдаланылған ҳалда суд тәрепинен кемейттирилген болса, суд қарежетлериниң кемейттирилиўи есапқа алынбаған ҳалда өндирилиўи лазым болған неустиойка суммасынан келип шыққан ҳалда, суд қәрежетлери жуўапкердиң мойнына жүклетилиўи лазым.

      Мәмлекетлик бажы төлеминен азат етилген мәмлекет органлары ҳәм де басқа шахслар тәрепинен юридикалық шахслар ҳәм пуқаралардың мәплерин гөзлеп  усынылған даўа талаплары қанаатландырыўсыз қалдырылған яки олар қысман қанаатландырылған жағдайда, мәмлекетлик бажы мәплери гөзленип даўа усынылған шахслардан даўа талапларының қанаатландырыўсыз бөлимине сәйкес түрде өндириледи.

      Исте қатнасыўшы шахслардың суд қәрежетлерин бөлистириў ҳаққындағы келисимине көре, суд усы келисимге муўапық ҳал қылыў қарарын қабыл етеди.

     Исте катнасыўшы шахслардың апелляция, кассация, бақлаў шағымын бериў менен байланыслы ҳалда қылған суд қәрежетлери усы статьяда баян етилген қағыйдаларға муўапық бөлистириледи.

 

Ш.Абдыжемилова,

Нөкис районлар аралық

экономикалық судының

судьясы

скачать dle 10.6фильмы бесплатно



  • 22-06-2020, 11:30 |
  • 509