КАНАЛЛАР, ДӘРЬЯ ҲӘМ КӨЛЛЕРДЕ НЕ УШЫН ПУҚАРАЛАРҒА ШОМЫЛЫӮ ҚАДАҒАН

 

КАНАЛЛАР, ДӘРЬЯ ҲӘМ КӨЛЛЕРДЕ НЕ УШЫН ПУҚАРАЛАРҒА ШОМЫЛЫӮ ҚАДАҒАН

Жаз мәӯсими дәӯиринде инсанлардың сая-салқында каналллар, көллер ҳәм дәрья бойларында жора-жолдаслары, шаңарақ ағзалары менен дем алыӯы халатлары ҳалқымыз арасында көплеп ушрасады. Лекин, пуқараларымыз кушли ағып турған каналлар ҳәм дәрьяның инсән ден-саӯлығына ҳәм өмирине қаншеле дәрежеде қәӯипли екенин дурыс тусинип жетпестен, өзлерине артықша исенип тәӯекелшилик етип, шомылыӯ қадаған етилген орынларда спиртли ишимликлерди ишиӯи ақыбетинде турли ҳуқықбузарлық ҳәм жынаятлардың, соң өзлери менен алып келинген қатты шығынды буйымлар менен қоршаған орталықты патаслаӯы, өртлердиң келип шығыӯына өзлери қәлеменген жағдайда себепши болып қалмақта. Ағып тураған каналлар ҳәм дәрья бойларына пуқаралардың шығындылар таслаӯы, хайӯанларды шомылдырыӯы ақыбетинде суӯда инсән өмири ҳәм ден-саӯлығына қәӯип салыӯшы микроблар, бактериялар пайда болыӯ халатының итималы жоқары. Усындай микроб ҳәм бактериялардан “қарын иш сузеги (брюшной тиф)”, “вирусный гепатит (А,Е)”, “холера”, “диарея, дизентерия, салманелёз (өткир ишек кеселликлери)”, “лептосперёз” инфекциялары келип шығыӯы мумкин. Атап өтилген инфекциялардан ең қәӯиплиси бул “холера” болып есапланады, Жәҳән ден-саӯлықты қорғаӯ шөлкеминиң мағлыӯматына көре, бул инфекциядан инсәнлардың набыт (қайтыс) болыӯы менен бахытсыз ҳәдиселер 20/80% (20%-тәӯир болыӯы, 80%-қайтыс болыӯы)ти қурайтуғынлығы менен бир қатарда эпидемиялық жағдайды келтирип шығаратуғыны атап өтилген. Мысалы, Индия мәмлекетинде “холера” инфекциясы менен байланыслы жуз берген эпидемиялық айрықша жағдай ақыбетинде бир қанша инсәнлардың набыт (қайтыс) болған халаты.     

Усы орында пуқараларымызда “каналлар ҳәм дәрья суӯларын ишиӯге пайдаланбасақ, инфекциялар қандай жол менен жуғады?”, деген сораӯлар туӯылыӯы тәбийғый. Бирақ, пуқараларымыз шомылыӯ қадаған етилген каналлар ҳәм дәрья бойыларында шомылыӯы жағдайында, абайсызлықтан суӯды жутып алыӯы ақыбетинде инфекцияларды жуқтырып алыӯ халатлары итималы жоқары екенлигин естен шығармаӯы тийис.       

Усындай айрықша жағдайлардың ҳәм пуқараларымыздың суӯға шөгиӯ менен бахытсыз ҳәдийселердиң алдын алыӯ мақсетинде, Өзбекистан Республикасы Бас министри – Пуқаралық қорғаӯ баслығының арнаӯлы көрсетпесин орынлаӯ мақсетинде Қарақалпақстан Республикасы Министрлер Кеңесиниң баслығы – Пуқаралық қорғаӯ баслығының 2020 жыл 22 май куни шомылыӯ қадаған етилген орынларда адамлардың суӯға шөгиӯ менен байланыслы бахытсыз жағдайлардың алдын алыӯға қаратылған комплекс иләжлар режеси ҳәм жыйналыс баяннамалары қабыл етилип, орынланыӯы ушын тийисли министрлик, шөлкем, мәкемелерге жеткерилген.

Реже бойынша ҳәзирги кун халатына, инсән саламатлығы ҳәм өмири менен байланыслы бахытсыз жағдайлардың алдын алыӯга қаратылған, Нөкис қаласы ҳәм районларда каналлар ҳәм дәрья бойларында шомылыӯ қадаған етилген орынларда 174 дана қадағалаӯшы белгилер, 12 орында кузетиӯ постлары, 26 орында жәмийетшилик қадағалаӯ, 1668 пуқараларға еслетпелер, 356 мәртебе ҳалық пенен ушрасыӯлар, газета, журнал, интернет тармақларында 15 мақалалар, 6 мәртебе телекөрсетиӯлер ҳәмде тийисли хызметлер менен биргеликте 83 мәртебе рейдлер әмелге асырылды.

Пуқаралардың суӯға шөгиӯи менен байланыслы бахытсыз ҳәдийселер ҳәмде жузеге келиӯи итималы жоқары болған эпидемиялық айрықша жағдайдың алдын алыӯ бойынша алып барылған жумысларға карамастан, пуқараларымыздың арасында каналлар ҳәм дәрья бойларында шомылыӯ қадаған етилген орынларда шомылыӯлары ҳәм шөгиӯ жағдайлары жуз бермекте.

Жыл басынан 4 мәрте пуқаралардың суӯға шөгиӯ халаты болған, соннан 3 жас өспирим ҳәм 1 пуқара қайтыс болған. Бахытсыз ҳәдийселердиң көпшилик қурамын жас өспиримлердиң болыӯы ашынарлы жағдай. Буннан жуӯмақ ететуғын болсақ, министрлик, шөлкем, мәкемелер тәрепинен әмелге асырылып атырған профилактикалық иләжлар ҳалқымызға тусинерли дәрежеде тәсир етпей атырғанлығын көрсетеди.

Ҳурметли жасы улкен ақсақал пуқаралар!

Сизлерден, каналлар, дәрья бойларында қадаған етилген орынларда пуқараларымыздың суӯға шомылыӯы ақыбетинде жуз бериӯи мумкин болған эпидемиялық айрықша жағдайлар ҳәм шөгиӯ менен байланыслы бахытсыз жағдайлардың алдын алыӯ, жас өспиримлерди қадағалаӯсыз қалдырмаӯ бойынша шаңарақ ағзаларыңыз, қонсы-қобалар, таныс-билислер, ағайин-туӯысқанлар арасында кең жәмийетшилик тусиник жумысларын алып барыӯыңызды ҳәмде усындай унамсыз жағдайлар устинен жәмийетлик қадағалаӯ орнатыӯда белсенедилик көрсетиӯиңизди сорап қаламан, өйткени пуқараларымыздың өмири ҳәм ден-саӯлығын асрап-абайлаӯ, оларадың саламатлығын сақлаӯ ҳәр бир Өзбекстан Республикасы пуқарасының Конституциялық мәжбурияты болып есапланады. 

 

Есенбаев Джанибек Таирович

Қарақалпақстан Республикасы айрықша жағдайлар басқармасы, айрықша жағдайларды сапластырыӯ бөлими баслығы капитан 

скачать dle 10.6фильмы бесплатно



  • 18-06-2020, 17:17 |
  • 882