Пуқаралардың жайлары неге бузып тасланып атырғанына қәниге жуўап берди

 

Пуқаралардың жайлары неге бузып тасланып атырғанына қәниге жуўап берди

Қарақалпақстан Республикасы жерден пайдаланыў ҳәм оның қорғалыўын қадағалаў секторы баслығы Исатай Тлеуов makan.uz’дың 6 сораўына жуўап берди.

 

1-сораў. Пуқаралардың жайлары неге бузылып атыр?

Бүгинги күни Ҳүкиметлик тапсырмаға муўапық, аймақларда жерден нызамсыз пайдаланыў жағдайлары үйренилмекте. Үйрениў даўамында пуқаралар тәрепинен өзбасымшалық пенен жерди ийелеп алып, турақ жай салыў ҳалатлары көплеп ушыраспақта. Өзбасымшалық пенен ийелеп алған пуқаралардың түсиник хатлары бойынша жер участкасын өзи ийелеп алғанлығы, жерге ийелик етиўге ҳеш қандай ҳүжжетлердиң жоқлығы анықланбақта. Бул жағдай Өзбекстан Республикасы Жер Кодексиниң 90-91-статьялары талабы бузылыўына себеп болады. Сондай-ақ, Өзбекстан Республикасы Пуқаралық Кодексиниң 212-статьясына муўапық, өзбасымшалық пенен қурылған имарат алды-сатты етилмейтуғынлығы, оған мүлк ҳуқықын ала алмайтуғынлығыны ҳәм өзбасымшалық пенен қурылған имарат сол пуқараның өзиниң есабынан бузып тасланатуғынлығы белгиленген. Усы талапларға муўапық, бүгинги күни пуқаралардың жайлары бузылмақта.

 

2-сораў. Бузылып атырған жайларға неге ақша төленбейди?

Жер кодексиниң 91-статьясында өзбасымшалық пенен ийелеп алынған жер участкасына ийелик етилгенде ямаса пайдаланылғанда кеткен қәрежетлер қапланбаған тәризде қайтарылыўы белгиленген. Усыған тийкарланып, өзбасымшалық пенен қурылған имарат бузылғанда имаратқа пул төленбейди.

 

3-сораў. Жайлардың бузылыўында Президент тәрепинен жәрияланған бир мәртелик акцияның байланысы бар ма?

Өзбасымша салынған жайлардың бузылыўында Президент жәриялаған бир мәртелик акциясының* байланысы жоқ. Себеби, бул бир мәртелик акцияда 2018-жыл 20-апрельге шекем қурылған имаратларға ғана бир мәртелик акция қолланылатуғынлығы белгиленген. Сонлықтан, акция мүддети ўақтында ямаса акция мүддети тамам болғаннан кейин қурылған имаратларға мүлк ҳуқықы берилмейди.

 

4-сораў. Өзбасымшалық пенен қурылған жайларда қандай жынайый жағдайлар анықланбақта?

Үйрениўлер даўамында өзбасымшалық пенен қурылған имарат ямаса фундаментлер анықланып, оның ийесинен түсиник хаты алынғанда пуқаралардың түсиник хаты бойынша, бул жер участкасын биреўден сатып алғанлығын, бирақ жерди сатқан адам қолына ҳеш қандай ҳүжжет бермегенлигин ҳәм жайды қурып болғаннан соң ҳүжжетлестирип беремен деп пуқараның ақшасын алдаў жолы менен алған жағдайлар анықланды.

Бул бойынша тийисли ҳүжжетлер рәсмийлестирилип ҳуқықты қорғаў уйымларына материаллар өткерилмекте. Өзбекстан Республикасы Жер кодексиниң 16-статьясында жер улыўма миллий байлық екенлиги, ол алды-сатты қылынбайтуғынлығы, саўға етилмеслиги ҳәм гиреўге қойылмаслығы белгилеп қойылған.

 

5-сораў. Қандай жағдайда пуқара кеткен ақшасын қайтарып алыўы мүмкин?

Сизди биреў алдап, жерди сатып кеткен болса, сиз сол жерге жай салған болсаңыз ямаса фундамент қуйған болсаңыз, бирақ қолыңызда тийисли ҳүжжет болмаса, қандай мәкемеден тексериўши барған жағдайда да жер участкасын сатып алғаныңызды жасырмастан ҳақыйқатын айтыўыңыз керек. Болмаса биреўдиң айыбын өз мойныңызға алып, салған жайыңыз бузылып кетеди ҳәм қәрежетлер қапланбайды. Егер, болған жағдайдың дурысын айтып, жерди сатқан адамды айтып түсиндирип берсеңиз, онда жайға кеткен қәрежетлер суд тәрепинен қапланыўы анықланады.

 

6-сораў. Жайлары бузылып атырғанларға ҳәм пуқараларға айтарыңыз?

Пуқаралар тәрепинен турақ жай салыў ушын жер участкасынан пайдаланбастан бурын бул жерге ийелик етиў бойынша тийисли ҳүжжетлерди алыўын сораймыз. Бунда, район, қала ҳәкиминиң турақ жай салыў бойынша қарары болыўы тийис. Сонда барып бул жерге жай салыўға рухсат етиледи.

Буннан тысқары жер участкасын сатаман яки барлық ҳүжжетлерди ислетип беремен деген адамлардан жер участкасын сатып алмаўын ескертемиз. Бүгинги нызамшылық бойынша ҳеш бир шахстың, ҳәттеки, лаўазымлы шахслардың да қолынан ҳүжжетлестирип бериў келмейди. Жер участкасы тек ғана аукцион арқалы реализация етиледи.

 

* Өбекстан Республикасы Президентиниң 2018-жыл 20-апрель күнги «Пуқараларды социаллық қоллап-қуўатлаў бойынша қосымша ис-илажлар ҳәмде өз басымшалық пенен курылған турақ жайларға болған мүлк ҳуқықын тән алыў бойынша бир мәртелик улыўма мәмлекетлик акциясын өткериў ҳаққындағы»ғы ПФ-5421-санлы Пәрманы

 

Сәўбетлескен: журналист Лалагүл Қаллыханова

скачать dle 10.6фильмы бесплатно



  • 13-02-2020, 22:14 |
  • 3 170