Қарақалпақстандағы қара малларда кеселлик бар. Бул жағдайға рәсмий мағлыўмат

Makan.uz сайты оқыўшыларынан қарамаллар арасында ушырасып атырған кеселлик бойынша рәсмий мағлыўмат бериўди сорап мүрәжатлар келип түсти. Сонлықтан, буған анықлық киритиў ушын 23-июль күни Қарақалпақстан Республикасы Ветеринария комитети баслығы М.Қайпановқа ҳәм Қарақалпақстан Республикасы Мәмлекетлик санитария-эпидемиология бақлаў орайы баслығы Б.Қутлымуратовқа хат шығарылды. Хат жиберген күнниң ертесине-ақ Қарақалпақстан Республикасы Мәмлекетлик санитария-эпидемиология бақлаў орайынан жуўап келди.

Бүгин, 1-август күни Қарақалпақстан Республикасы Ветеринария комитети де де хатқа жуўап берди.

Қарақалпақстандағы қара малларда кеселлик бар. Бул жағдайға рәсмий мағлыўмат

 

 

Хатты қалай болса солайынша (грамматикалық қәтелерин дүзетпестен) нәзериңизге усынаман.

 

“Маkan.uz
информациялық порталына
Қарақалпақстан Республикасының айырым аймақларында қарамаллар арасында тери бүртиклери (гедур-будур) белгилери  ушырамақта. Бундай тери бүртиклери белгилери алдын Өзбекстан Республикасы аймағында дизимге алынбаған.        
Эпизоотик жағдайды үйрениў мақсетинде Өзбекистан Республикасы ветеринария илимий изертлеў институтының алымлары шақырылып клиник белгилери болған кесел ҳайўанлардан патологик материаллар алынды ҳәм лабораториялық тексериўлер өткериў мақсетинде тийисли биологик қәўипсизлик нормаларына әмел қылған ҳалда, Өзбекистан Республикасы ҳайўанлар кеселликлери диагностикасы ҳәм азық-аўқат өнимлери қәўипсизлиги мәмлекетлик орайына ҳәм Ветеринария илимий изертлеў институтына жиберилди, эпизоотик бақлаў дәслепки клиник белгилерине көре тери бүртиклери (узелковый дерматит)  кеселлигине гүман қылынбақта.
Қарамаллардың тери бүртиклери белгилери - шегара билмес кеселлик болып, даўамлы ысытпа, некрозланыўшы ошақлы тери бүртиклери, тарқалған лимфаденит, көз, дем алыў ҳәм аўқат сиңириў органларының жуқа перделери жарақатланыўы менен характерленеди. Бул кеселлик аса қәўипли жуқпалы кеселликлер қатарына кирмейди.
Интернет тармақларынан алынған мағлыўматларға қарағанда, қәнигелердиң пикиринше бул кеселлик толық изертленбеген, бирақ инсанларға жуғыўы, өтиўи қәўипи жоқ екенлигин билдиреди.
        Кеселликтиң инкубацион (жасырын) дәўири 3-30 күн.
        Симптомик даўалаў қолланылады. Алымлардың мағлыўматына көре, кеселленип саўалған ҳайўанларда иммунитет 11 ай даўам етеди деп пикир билдирген.
        Бул кеселликтиң тарқалыўы  1 ай алдын дузлы шаңлы самал нәтийжесинде  июль айының басларынан баслап Шоманай районының қоңсы Түркменистан Републикасы менен шегаралас аймақларында қарамаллар арасында  тарқала баслады.
        Бундай кеселлик Қарақалпақстан Республикасынан тысқары  ҳәзирги ўақытта қоңсылас областларында  ушырасып атырғанлығы ҳаққында анық мағлыўматқа ийе емеспиз.
        Тери бүртиклери кеселлигинен шығын болған ҳайўанлар ҳаққында муражаат болмады, бирақ ҳаўа райының қатты ысып кетиўи ақыбетинде үй ҳайўанларының  қуяштың ыссы  өтиўи ңәтийжесинде  шығын болыў ҳалатлары жийи ушырамақта. (жаз мәўсиминде малларды салқын орынларда сақланыўы усыныс етиледи.)
         Ветеринария хызмети тәрепинен кеселленген қарамалларға антибиотиклер, витаминлер қолланылып саўалмақта ҳәм кеселликке шалынған ҳайўанлар  тәбийий ҳалатда ден-саўлығы жақсыланбақта.
Бул кеселликке қарсы вакцина менен тәмийинлеў ушын Республика бюджетинен қаржы ажыратылып Россия мәмлекетинен вакцина алып келинди ҳәм 2018-жылдың 30-июль күнинен баслап жеке жәрдемши, дийхан ҳәм фермер хожалықлары қарамағындағы қарамаллар профилактик (вакцинация) шаншыў жумыслары баслап жиберилди.
Бүгинги күнге профилактик (вакцинация)  иләжларды тез күнде ҳәм сапалы өткериў ушын ветеринария хызметин әспаб-үскенелер менен тәмийинлеў мақсетинде жергиликли бюджет есабынан қаржы ажыратылды.
Республикамыз аймағында эпизоотик турақлылық ҳәм ветеринариялық тынышлықты тәмийинлеў мақсетинде бул кеселликке  қарсы вакцинация ислерин шөлкемлестириў штабы  дүзилди.
Буннан тысқары ветеринария хызмети тәрепинен аймақларда қарамаллар арасында кеселликке қарсы вакцинация иләжларын өткериў бойынша арнаўлы топар шөлкемлестириў;
- өзин-өзи басқарыў уйымлары менен кеселликке қарсы халық, дийхан ҳәм шарўа хожалықлары қарамағындағы қарамаллар профилактик вакцинация иләжлары өткерилиўи;
- мал базарларына алып келинген қарамаллар ветеринариялық көриктен өткериў, кеселликке гүман қылынғанлығы ҳалатларда сатылыўына жол қоймаў ҳәм зәрүрли ветеринария иләжларды алып барыў;
- аймақлардан қарамалларды ўақтынша сыртқа шығармаў  бойынша аймақлық ветеринария бөлимлерине тийисли көрсетпелер берилди, бул иләжлардың күнлик мониторинг жүритилип, қадағалаўға алынды.
Бул кеселликтиң келип шығыўы, тарқалыўы, алдын-алыў ҳәм әмелге асырылып атырған иләжлар ҳаққында  халық арасында ветеринария хызметкерлери тәрепинен үгит-нәсият жумыслары алып барылмақта, бул ҳаққында vetgov.uz сайты ҳәм “Ветеринария тиббиёти” журналы арқалы жарытып барылмақта.

 

Қарақалпақстан Республикасы Мәмлекетлик санитария-эпидемиологиялық бақлаў орайы тәрепинен берилген жуўап хатын нәзериңизге усынамыз.

Республика аймағындағы дийхан базарларында, саўда дүканларында сатылып атырған гөш өнимлериниң тексериў Қарақалпақстан Республикасы Мәмлекетлик ветеринария комитетиниң аймақлық бөлимлерине ҳәмде оларға қараслы дийхан базарларында шөлкемлестирилген ветеринария-санитария экспертиза лабораториялары (кейинги орынларда ВСЭЛ) тәрепинен әмелге асырылып барылмақта.
Ири шақлы маллар тийисли тәртипте арнаўлы саллақханаларға алып келинип, ветеринария көригинен өткерилир, карантиннен өткен маллар тийисли тәртипте сойылып, соң таяр болған гөш өнимлерине сортына қарап тийисли мөрлер басылып, сойылғанлығы ҳаққында мағлыўмат бериледи. Соң ВСЭЛда тексерилип, арнаўлы мағлыўматнамаларын алған ҳалда саўдаға шығарылады. ВСЭЛ қәнигелери тәрепинен гөш сатыў оранлары жағдайы турақлы қадағалаўға алынып барылады.
Өзбекстан Республикасы Әдиллик министрлигинен 2017-жыл 6-майда №2878-сан менен дизимнен өткен “Қадағалаўшы уйымлар тәрепинен хожалық жүргизиўши субъектлер-юридикалық тәреплер хызметиндеги тексериўлерди муўапықластырыў ҳәм өткериў тәртиби ҳаққындағы нызамды тастыйықлаў ҳаққында”ғы қарарының 3-қосымшасына муўапық, Мәмлекетлик санитария-эпидемиология бақлаў орайлары тәрепинен келисилген график ислеп шығарыўшы кәрханалар тәрепинен усы жылдың өткен 6 айы даўамында санитария-гигиеналық көрсеткишин тексериўге 320 сынама алынып, соннан 7 сынама, ал бактериологиялық көрсеткишин тексериўге 338 сынама алынып, соннан 26 сынама талапқа жуўап бермегенлиги анықланған.
Өзбекстан Республикасы Әдиллик министрлигинен 2017-жыл 6-майда №2879-сан менен дизимнен өткен “Қадағалаўшы уйымлар тәрепинен жеке тәртиптеги хызметиндеги тексериўлерди муўапықластырыў ҳәм өткериў тәртиби ҳаққындағы нызамды тастыйықлаў ҳаққында”ғы қарарының қосымшасына муўапық “Өзбекстан Республикасы Мәмлекетлик ветеринария комитети яки оның аймақлық бөлимлери тәрепинен жеке тәртиптеги исбилерменлер тәрепинен гөш ҳәм сүт өнимлерин белгиленбеген орынларда ҳәмде келип шығыўы ҳәм сапасын тастыйықлаўшы ҳүжжетлерсиз сатылыўы үстинен қадағалаў жумысларының әмелге асырылыўы” көрсетип өтилген.

 

Қарақалпақстандағы қара малларда кеселлик бар. Бул жағдайға рәсмий мағлыўмат

 

Қарақалпақстандағы қара малларда кеселлик бар. Бул жағдайға рәсмий мағлыўмат

 

Қарақалпақстандағы қара малларда кеселлик бар. Бул жағдайға рәсмий мағлыўмат

 

Жуўмақ

Ойландырып атырған сораўларыңызға жоқарыдағы мағлыўматлардан жуўап таба алмаған болсаңыз бул ҳаққында «комментарий»ге жазың.

 

Лола Қаллыханова,

журналист

 

скачать dle 10.6фильмы бесплатно



  • 1-08-2018, 23:26 |
  • 1 997