Бир күнде қанша муғдарда газли ишимлик ишиўге болады?

Meduza басылымы газли ишимликлердиң инсан организмине тийкарынан қандай тәсир етиўи ҳаққында шыпакер Артемий Охотин менен сәўбетлести ҳәм мәселеге анықлық киритти, деп жазады daryo.uz

- Кола асқазанда жара пайда етиўи распа?

- Яқ. Кола (кола дегенде бренд емес, газли ишимлик түри нәзерде тутылған) асқазан дийўалын жемириўи – бул әпсана. Тийкарында коланың кислоталық дәрежеси анағурлым төмен. Сондай-ақ, гастрит ҳәм асқазан жарасы кеселлигиниң келип шығыўы кола тутыныўы менен байланыслы екени де еле дәлийлленбеген.

- Демек, кола адам организминде тийкарынан ҳеш нәрсени жемирип тасламайды екен-дә?

- Яқ, кола қурамындағы фосфор кислотасы тислердиң эмал қатламын бөлеклейди ҳәм кальцийди жемиреди. Коладағы қант болса кариестиң қәлиплесиўине алып келеди. Егер коланы ҳәдден тыс көп муғдарда ишпесеңиз, тислерди өз ўақтында жуўып, турақлы түрде стоматолог тексериўине барып турсаңыз, газли ишимликлердиң организмге ҳеш қандай зыяны жоқ.

- Олай болса, коланың тийкарғы зыяны неде? Оның қурамындағы консервантларда ма?

- Яқ. Коланың тийкарғы зыяны соннан ибарат, ол оғада калориялы есапланады. 330 миллилитр кола қурамында 35 грамм қант бар. Бул 9 шай қасық қант дегени. Қант тез сиңетуғын углеводлар қатарына киреди. Оның тутыныўы семириўге алып келеди. Сондай-ақ, қантлы диабетти келтирип шығарыўы да мүмкин.

- Айтыўларына қарағанда, алымлар семириў ҳәм қант тутыныўы ортасындағы байланысты бийкарлаған.

- Аўа, қант ҳәм семириў эпидемиясы ортасындағы байланысты бийкарлайтуғын бир қанша илимий ислер жазылған. Олардың авторлары семириўдиң тийкарғы себеби кем ҳәрекетлик деп есаплайды. Бирақ, жақында бул қарасларды жақлап шыққан алымлардың Cоcа Cола компаниясы менен жақын байланысларда екени әшкар болды. Бул болса олардың илимий ислерине болған исенимди сөндиреди.

- Қайсы бири зыянлырақ — Cоcа Cola ямаса Pepsi?

- Дәл усы ишимликлерди ҳеш ким салыстырып көрмеген. Газли ишимликлердиң зыянын үйрениўге бағышланған илимий излениўлерде ишимликлердиң маркасы көрсетилмеген. Соны айта аламан, газли ишимликлер қурамындағы қант муғдары ҳәм кислоталылық дәрежеси бойынша бир-биринен ол дәрежеде парқланбайды. Газли ишимликлердиң зыяны ҳаққында айтылғанда, көбинесе Cоcа Cola тилге алынады, бул тек ғана оның танымалырақ екени менен байланыслы.

- Қулласы, ден саўлыққа зыян жеткермей қанша муғдарда кола ишиў мүмкин?

- Әпиўайы углеводлар күнлик рационның 10%тин қураўы усыныс етиледи. Бул дегени, еркек адамлар – бир күнде 9 шай қасық, ҳаяллар – 6 шай қасық, балалар 3 қасық қант тутыныўы мүмкин.

Демек, еркеклер бир күнде 1 банка (330 миллилитр), ҳаяллар – 1 стакан (200 миллилитр) кола ишиўи мүмкин.

 

Бул бир күнлик норма болғаны ушын, буннан тысқары кофе ҳәм шайға қант қосып ишиў ямаса мазалы затлар жеў мүмкин емес. Балаларға болса мазалы ишимликлер улыўма усыныс етилмейди.

 

Аўдарма: makan.uz

 

 

скачать dle 10.6фильмы бесплатно



  • 21-07-2018, 11:11 |
  • 442