COVID-19 вирусы организмге түскенде не болады?

COVID-19 вирусы организмге түскенде не болады?

 

Вирус тийкарынан генетикалық қабық ҳәм жуп протеинлерден ибарат болып, көпшилик ҳәтте оны тири организм деп есапламайды. Тек, тири клеткаға түскенде ғана көбейиў қәсийетине ийе.

Тийкарынан ҳаўа арқалы тарқалады. Жөтелгенде ямаса наўқас адам менен жақын байланыста болып, кейин қолды көзге, қулақларға ямаса мурынға тийгизгенде вирус өз ҳәрекетин баслайды. Кейин болса өзиниң раўажланыўы ушын қолайлы болған өкпе, ишек, талақ тәрепке жол алады. Коронавирустың ең кишкене бөлшеги де аўыр ақыбетлерге алып келиўи мүмкин.

Эпителия клеткалары менен қапланған өкпе шылымшық қабатты ҳәм организмиңизди қорғаўшы клеткалар есапланады. Вирус дәл сол қорғаўшыларды биринши болып истен шығарады.

Коронавирус мембрананың бөлек рецепторларына кирип алады ҳәм оған өзиниң генетик функцияларын киргизеди. Клетка болса жаңа әпиўайы функцияны, яғный, көбейтиў ҳәм қайта жыйнаўды орынлайды.

Ол барған сайын вирустың жаңа нусхалары менен толады. Тап өз-өзин жоқ қылыў буйрығын алмағанша. Клетка ерип, өзинен кейинги клеткаларға ҳүжимге тайын вирусларды шығарады. Зыянланған клеткалар үлкен тезликте арта баслайды. Шама менен 10 күннен кейин миллионлап клеткалар зыянланып, өкпе миллиардлап вирусқа толады. Бирақ, бул еле үлкен зыян есапланбайды. Енди тажы бар вирус өзиниң тийкарғы қурбаны – иммун системасына ҳүжим етиўди баслайды.

Иммун системасы негизинде сизди қорғайды, бирақ итибарсызлық себепли үлкен зыян алып келиўи мүмкин. Иммун системасы өкпени қорғаўға келгенде вирус оны зыянлаўды баслайды. Корона зыянланған иммунларды қышқырыўға мәжбүр етеди. Иммун системасы болса буған жуўап сыпатында керегинен артық қорғаўшыларды иске салады. Бирақ, ҳәммеси бийпайда. Клеткада бийтәртиплик басланады. Бундай қәтени келтирип шығарған еки тийкарғы клетка бар. Бириншиси, өз душпанларын тийкарынан сизиң клеткаларыңызды жоқ қылыўшы нейтрофиллер. Өкпеге кирген мыңлап нейтрофиллер саламат клеткаларды да, зыянланған клеткаларды да бирдей өлтиреди.

Екиншиси, клеткаларды өзин-өзи өлтириўге мәжбүрлеўши Т-Киллер клеткасы. Ол өкпеге түскеннен кейин саламат клеткаларды да жоқ қылады.

Иммун клеткалары қанша көп боолса – олардың зыяны да сонша көп болады.

 

Видео шет ел дереклеринен пайдаланған ҳалда ҳәм Жаслар аўқамы жәмәәти тәрепинен таярланды.

 

Makan.uz тәрепинен қарақалпақ тилине аўдарылды.

скачать dle 10.6фильмы бесплатно



  • 6-04-2020, 15:10 |
  • 915